Jan 29, 2010

Γιατί διαλύονται οι γάμοι

Το πόρισμα μιας νέας έρευνας ίσως αποκαλύπτει το μυστικό που οι γάμοι διαλύονται τόσο συχνά. Οι γυναίκες αισθάνονται περισσότερο προδομένες, όταν ο σύντροφός τους ερωτευθεί μία άλλη γυναίκα, και όχι όταν μόνο τις απατήσουν, ενώ οι άνδρες απογοητεύονται όταν το ταίρι τους κάνει σεξ με άλλον.

Όπως λένε οι ερευνητές, η διαφορά αυτή πρέπει να έγκειται στις ρίζες της εξελικτικής θεωρίας. Οι άνδρες, από τότε που γεννιούνται, μαθαίνουν να είναι πολύ επιφυλακτικοί σχετικά με το σεξ, γιατί ποτέ δεν μπορούν να είναι 100% σίγουροι αν τα παιδιά είναι δικά τους, ενώ οι γυναίκες ενδιαφέρονται περισσότερο για το αν ο σύντροφός τους είναι αφοσιωμένος στην οικογένεια.

Επιπλέον, ενώ οι άνδρες κρύβουν την ανασφάλειά τους με το να παραμένουν ανεξάρτητοι και να επικεντρώνονται στο σεξ, οι γυναίκες «δένονται» και «επενδύουν» πιο πολύ στο συναίσθημα.

Η έρευνα διενεργήθη από το τμήμα Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου της Pennsylvania και έλαβαν μέρος 99 άνδρες και 317 γυναίκες.

Οι 30άρες θέλουν περισσότερο "ενδιαφέρον" σεξ

Σεξ, περισσότερο σεξ! Αυτό ζητούν οι περισσότερες γυναίκες μεταξύ 30 και 40 ετών, στην Αυστραλία, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας με αντικείμενο την σεξουαλική ζωή ζευγαριών, είτε παντρεμένων είτε εκείνων που συμβιώνουν.
Σύμφωνα με την έρευνα αυτή το 85% των γυναικών δηλώνει ότι θέλει περισσότερο "ενδιαφέρον σεξ" και αν δεν το βρει προτιμά να περνά χρόνο με τις φιλενάδες.
Από την ίδια έρευνα προκύπτει πως οι γυναίκες αυτής της ηλικίας ζητούν να "γυρίσουν" δέκα χρόνια πίσω, όταν ήταν μεταξύ 20 και 30 χρόνων που, όπως λένε, το 60% έκανε έρωτα σχεδόν κάθε δεύτερη μέρα ενώ τώρα οι σεξουαλικές τους δραστηριότητες έχουν "αραιώσει".
Σε αντίθεση με τις γυναίκες, μόνο το 21% των ανδρών, ηλικίας 30 έως 40 ετών, δήλωσε πως θέλει περισσότερο σεξ.
Το 21% των γυναικών δήλωσε επίσης πως θέλει να διαρκεί περισσότερο η ερωτική πράξη.
Το αντίθετο ποσοστό για τους άνδρες ήταν μόλις 7%.
Τέλος από την ίδια έρευνα προκύπτει πως το 44% των ανδρών άνω των 50 ετών έχουν απατήσει τη σύντροφό τους σε αντίθεση με τις γυναίκες που εμφανίζονται πιο πιστές.

Jan 27, 2010

Το μέγεθος του εγκεφάλου μετρά στις επιδόσεις των παικτών στα βιντεο-παιχνίδια

Αν δεν τα πάτε καλά με τα βιντεοπαιγνίδια εσείς ή ο γιός σας, μην απογοητεύστε. Απλώς ίσως να γεννηθήκατε με μικρό νεοραβδωτό σώμα, μια περιοχή του εγκεφάλου που εμπλέκεται στην μάθηση και την μνήμη. Σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα, την πρώτη του είδους της που συσχετίζει την ικανότητα στα games με το μέγεθος του εγκεφάλου, το μέγεθος συγκεκριμένων εγκεφαλικών περιοχών παίζει καθοριστικό ρόλο στις επιδόσεις των gamers. Υπολογίστηκε ότι περίπου το ένα τέταρτο (25%) στη διαφορά των επιδόσεων μεταξύ των παικτών οφείλεται στο διαφορετικό όγκο του εγκεφάλου τους.

Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό νευροεπιστήμης "Cerebral Cortex" (Εγκεφαλικός Φλοιός) έγινε από τους ψυχολόγους 'Αρθουρ Κράμερ του πανεπιστημίου του Ιλινόις και Κερκ Έρικσον του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, σύμφωνα με το BBC. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι όσοι έχουν μεγαλύτερο νεοραβδωτό σώμα (striatum), μαθαίνουν να παίζουν games ταχύτερα και αποτελεσματικότερα.

Τα πειράματα έγιναν σε εθελοντές, που έπαιζαν το βιντεοπαιγνίδι "Space Fortress", ο εγκέφαλος των οποίων αναλύθηκε με τομογραφίες. Διαπιστώθηκε ότι ακόμα και άτομα με υψηλό μορφωτικό επίπεδο, αν είχαν μικρό νεοραβδωτό σώμα, εμφάνιζαν χειρότερες επιδόσεις στο παιγνίδι. Όσοι είχαν μεγαλύτερο επικλινή πυρήνα, μια άλλη περιοχή του εγκεφάλου, η οποία αποτελεί τμήμα του λεγόμενου "κέντρου ανταμοιβής", τα κατάφερναν συστηματικά καλύτερα από άλλους κατά τις λίγες πρώτες ώρες του παιγνιδιού, ίσως επειδή είχαν ένα αίσθημα επίτευξης και ανταμοιβής.

Αυτοί όμως τελικά που τα κατάφερναν πάντα καλύτερα από όλους, ήσαν όσοι είχαν μεγαλύτερα κάποια άλλα τμήματα βαθιά στο κέντρο του εγκεφάλου, όπως το κέλυφος και τον κερκοφόρο πυρήνα, που αποτελούν μέρη του νεοραβδωτού σώματος και σχετίζονται άμεσα με τη διαδικασία μάθησης, την απόκτηση νέων δεξιοτήτων και την προσαρμογή σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον. Οι άνθρωποι αυτοί έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα, επειδή μπορούν να κάνουν πολλά πράγματα ταυτόχρονα.

Το επόμενο βήμα, κατά τους ερευνητές, είναι να κάνουν νέα πειράματα για να διαπιστώσουν αν το συχνό παίξιμο games μπορεί να αλλάξει το μέγεθος και τη λειτουργία της συγκεκριμένης περιοχής του εγκεφάλου.

Οι επιστήμονες γενικά αποδέχονται ότι υπάρχει αναλογική σχέση ανάμεσα στο μέγεθος του εγκεφάλου και τη νοημοσύνη, όμως η εικόνα δεν είναι ξεκάθαρη. Στο ζωικό βασίλειο, υπάρχουν ζώα με μικρότερους εγκεφάλους που φαίνεται να είναι πιο έξυπνα από άλλα με μεγαλύτερους εγκεφάλους, όπως π.χ. η μαϊμού σε σχέση με το άλογο ή ο άνθρωπος σε σχέση με τον ελέφαντα.

Πάντως, σύμφωνα με τους ερευνητές, ας μην απογοητεύονται όσοι δεν έχουν πολύ μεγάλο εγκέφαλο, γιατί ο τελευταίος έχει αποδειχτεί ότι είναι ιδιαίτερα "εύπλαστος", δηλαδή με την κατάλληλη εκπαίδευσή του μπορεί να δημιουργήσει νέους νευρώνες και να καλύψει λιγότερο ή περισσότερο το όποιο μειονέκτημα του μεγέθους.

Υπήρξε η ανάγκη για λίγη πρωτόγονη μπίρα ο καταλύτης που γέννησε τη γεωργία και τον ανθρώπινο πολιτισμό;

Το αλκοόλ είναι συνήθως συνυφασμένο με το μεθύσι και την ασωτεία, μήπως όμως υπήρξε τελικά πιο σημαντικό από όσο νομίζουμε, σε βαθμό μάλιστα κάποτε να αποτελέσει τον καταλύτη του ανθρώπινου πολιτισμού; Αυτό ακριβώς πιστεύει ένας αμερικανός επιστήμονας, ο οποίος υποστηρίζει ότι η δίψα των προγόνων μας για μπίρα και άλλα αλκοολούχα ποτά ήταν αυτή που αποτέλεσε τον "σπινθήρα" για την ανάπτυξη της γεωργίας και τελικά την ανάδυση του πολιτισμού.


Σύμφωνα με τον βιομοριακό αρχαιολόγο Πάτρικ ΜακΓκάβερν του πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια, αν οι προϊστορικοί άνθρωποι αποφάσισαν να μεταστραφούν από κυνηγοί-συλλέκτες σε γεωργούς, ήταν κυρίως επειδή είχαν ένα ισχυρό κίνητρο: ήθελαν να πιούν! "Το αλκοόλ παρείχε το αρχικό κίνητρο και στη συνέχεια πήρε μπρος η 'μηχανή' της κοινωνίας", δήλωσε, σύμφωνα με τη βρετανική "Ιντεπέντεντ".

Η βιομοριακή αρχαιολογία είναι ένας νέος επιστημονικός τομέας, κατά τις δύο τελευταίες δεκαετίες, πρωτοπόρος του οποίου υπήρξε ο Μακγκάβερν. Είναι ένας από τους κορυφαίους ειδικούς στον κόσμο στην μελέτη των αρχαίων αλκοολούχων ποτών και έχει βρει στοιχεία που δείχνουν ότι οι άνθρωποι έφτιαχναν ποτά ήδη πριν 9.000 χρόνια. Το αρχαιότερο απτό δείγμα που έχει βρει, χρονολογείται από το 7.000 π.Χ. περίπου και αφορά θραύσματα πήλινων αγγείων από ένα νεολιθικό χωριό στην Κίνα, στα οποία ανακαλύφθηκαν ίχνη ταρταρικού οξέος, μιας χημικής ένωσης που υπάρχει στα αλκοολούχα ποτά.

Οι δημιουργοί εκείνων των ποτών πιθανότατα θα βασίζονταν σε μια πρωτόγονη μέθοδο παρασκευής, τα δόντια και το σάλιο τους. Αρχικά, για να υπάρξει ζύμωση, θα μασούσαν άγριο ρύζι και θα το μετέτρεπαν το άμυλο σε βύνη. Αυτήν θα την πρόσθεταν σε ένα μίγμα μελιού, αγριοστάφυλων και άλλων φρούτων, που όλα θα μπορούσαν να βρουν στο περιβάλλον τους.

Όπως γράφει ο ΜακΓκάβερν στο νέο βιβλίο του "Ξεβουλώνοντας το παρελθόν: Η αναζήτηση για Κρασί, Μπίρα και άλλα Αλκοολούχα ποτά", τα παραπάνω αγγεία στην Κίνα, μαζί με ίχνη αρχαίων ποτών που έχουν βρεθεί σε άλλες περιοχές του κόσμου, όπως στην Αφρική και στο Μεξικό, δείχνουν ότι το αλκοόλ έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του προϊστορικού ανθρώπου. Οι πρόγονοί μας μπορεί να μην είχαν ιδέα από χημεία, όμως πιθανότατα κατά τύχη θα ανακάλυψαν πώς να φτιάχνουν αλκοόλ. Θα τους άρεσε τόσο πολύ, που θα έκαναν ό,τι μπορούσαν, για να πιούν κι άλλο - ακόμα και αν χρειάζονταν να σταματήσουν τη νομαδική ζωή και να στεριώσουν κάπου ως γεωργοί!

Σύμφωνα με τον ΜακΓκάβερν, οι Νεολιθικοί άνθρωποι ήθελαν με πάθος να βρίσκονται κοντά στα καλλιεργημένα φυτά τους, από όπου έφτιαχναν αλκοόλ, ώστε… κατέληξαν αγρότες. Με άλλα λόγια, όπως υποστηρίζει, οι πρώτοι γεωργοί ήσαν ουσιαστικά ζυθοποιοί και εν γένει ποτοποιοί.

Από την άλλη, όπως επισημαίνει, αν σήμερα το αλκοόλ βοηθάει να πέφτουν τα ψυχολογικά φράγματα και οι αναστολές ανάμεσα στους ανθρώπους, ενώ παράλληλα όσοι πίνουν, νιώθουν πιο ανοιχτοί και γεμάτοι αυτοπεποίθηση, ασφαλώς το ίδιο θα συνέβαινε και τότε, πράγμα που θα συνέβαλε στο να γίνει το αλκοόλ ακόμα πιο δημοφιλές.

Επιπλέον, η καλλιέργεια των φυτών και η παραγωγή του αλκοόλ θα ήταν μια συνεργατική προσπάθεια που έφερνε μεγαλύτερη ισότητα στην πρωτόγονη κοινωνία. Ακόμα, το αλκοόλ χρησιμοποιείτο σταδιακά για ιατρικούς σκοπούς, καθώς και σε διάφορες τελετουργίες, θρησκευτικές και άλλες.

Χιμπατζήδες... κινηματογραφιστές!

Η πρώτη κινηματογραφική ταινία στον κόσμο που γυρίστηκε εξ ολοκλήρου από χιμπατζήδες είναι γεγονός και πρόκειται να προβληθεί την Τετάρτη από το «BBC Two» ως τμήμα ενός ντοκιμαντέρ φυσικής ιστορίας. Οι πίθηκοι έκαναν κινηματογράφο χρησιμοποιώντας μια ειδικά σχεδιασμένη κάμερα που τους δόθηκε από τους επιστήμονες που τους παρακολουθούσαν.

Η παραγωγή της ταινίας πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας επιστημονικής μελέτης που εξετάζει το πώς οι χιμπατζήδες αντιλαμβάνονται τον κόσμο και ο ένας τον άλλον. Η παραγωγή της κινηματογραφικής ταινίας ήταν το αποτέλεσμα της εργασίας της Μπέτσι Χερέλκο στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής που μελετά τη συμπεριφορά των χιμπατζήδων στο βρετανικό πανεπιστήμιο Στίρλινγκ.

Είναι η επιστήμονας που για περισσότερους από 18 μήνες, μύησε στην τηλεοπτική τεχνολογία μια ομάδα 11 χιμπατζήδων που ζουν σε ένα πρόσφατα κατασκευασμένο περίφρακτο χώρο στο ζωολογικό κήπο του Εδιμβούργου.

Παρά το γεγονός ότι οι χιμπατζήδες δεν είχαν συμμετάσχει ποτέ σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα στο παρελθόν, επέδειξαν πολύ γρήγορα ενδιαφέρον για την κινηματογραφία. Η Μπέτσι Χερέλκο έθεσε στους χιμπατζήδες δύο προκλήσεις στις οποίες και ανταποκρίθηκαν. Η πρώτη ήταν να τους διδάξει πώς να χρησιμοποιούν μια οθόνη αφής για να επιλέγουν διαφορετικά βίντεο.

Με αυτόν τον τρόπο, η κ. Χερέλκο θα μπορούσε να ερευνήσει ποιους τύπους εικόνων προσέχουν περισσότερο οι χιμπατζήδες. Στη δεύτερη φάση της μελέτης, οι 11 χιμπατζήδες έμαθαν να κρατούν και να περιφέρουν την ειδική κάμερα (chimpcam), πάνω στην οποία υπήρχε ένα βιζέρ που έδειχνε πού εστίαζε το σύστημα. Οπως αποδείχτηκε, η χρήση της κάμερας ήταν πιο διασκεδαστική για τους πιθήκους απ'Α ότι ήταν η οθόνη αφής.

Αρχικά, τα ισχυρότερα από τα αρσενικά της παρέας έμαθαν να χρησιμοποιούν την οθόνη αφής για να επιλέξουν ποιο χώρο του κήπου θα έβλεπαν μέσω ενός κλειστού τηλεοπτικού κυκλώματος.

Ένα στα δέκα παιδιά ακούνε ανύπαρκτες φωνές, αλλά συνήθως δεν δίνουν σημασία

Σχεδόν ένα στα δέκα επτάχρονα και οκτάχρονα παιδιά ακούνε "φωνές" που δεν υπάρχουν στην πραγματικότητα, όμως τα περισσότερα δεν τις βρίσκουν ενοχλητικές και δεν διαταράσσουν τις σκέψεις τους, σύμφωνα με μια νέα ολλανδική επιστημονική έρευνα.

"Οι φωνές έχουν γενικά μειωμένη επίπτωση στην καθημερινή ζωή των παιδιών", δήλωσε η ερευνήτρια 'Ανια Μπάρτελς-Βελθούις του Ιατρικού Κέντρου του πανεπιστημίου του Γκρόνιγκεν, σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, η οποία καθησύχασε τους γονείς ότι δεν πρέπει να ανησυχούν υπερβολικά, αν τα παιδιά τους ακούνε "φωνές". "Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι φωνές απλώς θα εξαφανιστούν. Θα τους συμβούλευα να καθησυχάσουν το παιδί τους και παράλληλα να το παρακολουθούν στενά", πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο "The British Journal of Psychiatry" (Βρετανικό Περιοδικό Ψυχιατρικής), το οποίο εκδίδεται από το Βασιλικό Κολλέγιο Ψυχιάτρων της Βρετανίας, μέχρι το 16% των διανοητικά υγιών παιδιών και εφήβων μπορεί να ακούσουν "φωνές". Αν και κάτι τέτοιο μπορεί να αποτελεί ένδειξη για αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών αργότερα στη ζωή, η μεγάλη πλειονότητα των νέων που εμφανίζουν τέτοια συμπτώματα, δεν παρουσιάζουν ποτέ κάποια ψυχική νόσο.

Οι ερευνητές μελέτησαν περίπου 3.900 παιδιά του δημοτικού και τα ρώτησαν αν άκουγαν φωνές που κανείς άλλος δεν μπορούσε να ακούσει. Το 9% των παιδιών απάντησαν θετικά και, από αυτά, το 15% είπε ότι υπέφερε εξαιτίας των "φωνών", ενώ το 19% δήλωσε ότι οι "φωνές" δημιουργούσαν πρόβλημα στις σκέψεις τους.

Αγόρια και κορίτσια είναι εξίσου πιθανό να πέσουν θύμα αυτών των ακουστικών παραισθήσεων, όμως τα κορίτσια είναι πιθανότερο να αισθανθούν ότι βασανίζονται από αυτές τις "φωνές". Επίσης διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά της επαρχίας ακούνε συχνότερα τις "φωνές" σε σχέση με τα παιδιά των πόλεων (αν και οι ερευνητές περίμεναν ότι θα συμβαίνει το αντίθετο), όμως τα τελευταία είναι πιθανότερο να έχουν πρόβλημα, καθώς τείνουν να ακούνε περισσότερες φωνές ταυτόχρονα, οι οποίες μιλάνε για περισσότερη ώρα μέσα στο μυαλό τους.

Αν και περασμένες έρευνες έχουν συσχετίσει αυτές τις "φωνές" με επιπλοκές στην μήτρα κατά την εγκυμοσύνη ή στη διάρκεια των πρώτων εβδομάδων ζωής του βρέφους, η νέα μελέτη δεν διαπίστωσε τέτοιες συσχετίσεις, αν και παραδέχτηκε ότι λίγα πράγματα είναι γνωστά για την αιτία αυτών των ακουστικών παραισθήσεων.


Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://bjp.rcpsych.org/cgi/content/short/196/1/41

Γιατί ο άνθρωπος ζει περισσότερο από τους πιθήκους

Γιατί ο άνθρωπος ζει περισσότερο από τους πιθήκους
Πηγή: Express.gr 27/01/10-12:07



Ακόμα και κάτω από τις πιο σκληρές συνθήκες διαβίωσης, η διάρκεια ζωής του ανθρώπου είναι υπερδιπλάσια από των ανθρωποειδών πιθήκων. Αιτία αυτής της διαφοράς ίσως είναι ένα γονίδιο το οποίο προστατεύει από τις παρενέργειες της διατροφής με κρέας, παράλληλα όμως μας κάνει πιο ευπαθείς σε ασθένειες όπως η καρδιοπάθεια και η άνοια, εκτιμούν ερευνητές στις ΗΠΑ.

Στους άγριους πληθυσμούς του χιμπατζή, του γορίλα και του ουραγκοτάγκου, όπως και στους προϊστορικούς ανθρώπινους πληθυσμούς, η κύρια αιτία θανάτου είναι συνήθως οι λοιμώξεις και οι φλεγμονές, επισημαίνουν οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νότιας Καλιφόρνια.

«Με την πάροδο του χρόνου, η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, ειδικά κόκκινου κρέατος που έχει μολυνθεί με παράσιτα, προκαλεί χρόνια φλεγμονή η οποία οδηγεί σε ορισμένες από τις συνηθέστερες ασθένειες του γήρατος» εξηγεί ο Δρ Κάλεμπ Φιντς.

Αντίθετα με τους πλησιέστερους συγγενείς τους, οι άνθρωποι σταδιακά ανέπτυξαν μια εξελικτική προσαρμογή που τους προστατεύει από το κόκκινο κρέας. Πρόκειται για την ποικιλία ApoE4 της «απολιποπρωτεινης Ε», μιας πρωτεΐνης του αίματος που ρυθμίζει το μεταβολισμό των τριγλυκεριδίων, αλλά και τις φλεγμονώδεις αντιδράσεις.

Το αλληλόμορφο ApoE4 του γονιδίου ApoE πιθανώς επέτρεψε στους ανθρώπους να αυξήσουν την κατανάλωση κρέατος και τη διάρκεια ζωής τους. Οι ερευνητές αποδίδουν τώρα την προσαρμογή αυτή στη «θεωρία της ανταγωνιστικής πλειοτροπίας», σύμφωνα με την οποία ορισμένα γονίδια που ευνοήθηκαν από τη φυσική επιλογή επειδή καταπολεμούν ασθένειες σε νεαρή ηλικία, έχουν τελικά αρνητικές επιδράσεις σε μεγαλύτερη ηλικία.

Πράγματι, η εξέλιξη του ApoE4 είχε το τίμημά της: Οι φορείς αυτού του αλληλόμορφου παρουσιάζουν αυξημένη χοληστερόλη στο αίμα και αυξημένη συχνότητα καρδιοπάθειας και Αλτσχάιμερ.

Αντίθετα, οι ανθρωποειδείς πίθηκοι δεν διαθέτουν αυτό το αλληλόμορφο. «Στον χιμπατζή, το ApoE λειτουργεί περισσότερο όπως το [ανθρώπινο] 'καλό' ApoE3, το οποίο συμβάλλει στα χαμηλά επίπεδα καρδιοπάθειας και Αλτσχάιμερ» αναφέρει ο Δρ Φιντς.

Πράγματι, οι πίθηκοι που ζουν σε αιχμαλωσία σπάνια προσβάλλονται από καρδιαγγειακές παθήσεις ή άνοια, ακόμα και σε μεγάλη ηλικία.

Η εξέλιξη των διαφόρων ποικιλιών του γονιδίου ApoE «ενδέχεται να είναι το πρωτότυπο για άλλα γονίδια που επέτρεψαν τις τεράστιες μεταβολές στη διάρκεια ζωής του ανθρώπου, όπως και στο μέγεθος του εγκεφάλου του» γράφουν οι ερευνητές στο Proceedings of the National Academy of Sciences.

Παρά τις γενετικές ομοιότητες με τον άνθρωπο, τα τρία είδη ανθρωποειδών πιθήκων σπάνια ζουν πάνω από 50 χρόνια. Ακόμα και σε πρωτόγονες ανθρώπινες κοινωνίες κυνηγών-τροφοσυλλεκτών, στις οποίες καταγράφεται υψηλή θνησιμότητα, το προσδόκιμο επιβίωσης κατά τη γέννηση είναι διπλάσιο σε σχέση με των άγριων χιμπατζήδων.

Jan 22, 2010

Τα ωμέγα-3 προστατεύουν από τη γήρανση των κυττάρων

Μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά οξέα ωμέγα-3 βοηθά το DNA της καρδιάς, γι' αυτό το ιχθυέλαιο είναι τόσο ευεργετικό ύστερα από ένα έμφραγμα, αλλά και για την πρόληψή του, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Η νέα μελέτη ρίχνει φως στα οξέα ωμέγα-3, τα οφέλη των οποίων έχουν δειχτεί από έρευνες εδώ και μια 20ετία, γι' αυτό οι καρδιολόγοι τα συνιστούν στους ασθενείς με πρόβλημα στεφανιαίας νόσου ή εμφράγματος, για να μειώσουν τον κίνδυνο της πάθησης, όμως μέχρι σήμερα δεν ήταν σαφής ο μηχανισμός μέσω του οποίου ο οργανισμός ωφελείται.

Η νέα έρευνα, υπό τον δρα Ραμίν Φαρζανέχ-Φαρ του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας (Σαν Φρανσίσκο), η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό του Αμερικανικού Ιατρικού Συλλόγου (JAMA), σύμφωνα με το πρακτορείο Ρόιτερ, ανακάλυψε έναν τέτοιο μηχανισμό που σχετίζεται με τη θετική επίπτωση στο DNA της καρδιάς.

Οι ερευνητές εστίασαν την προσοχή τους στο μήκος των τελομερών, δομών που βρίσκονται στο τέλος των χρωμοσωμάτων, τα οποία περιέχουν το γενετικό υλικό (DNA). Τα τελομερή φροντίζουν για τη σταθερότητα και την επιδιόρθωση των χρωμοσωμάτων. Η φθορά ή η σμίκρυνση των τελομερών, λόγω γενετικών ή περιβαλλοντικών παραγόντων, μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη γήρανση των κυττάρων ή καρκίνο.

Οι επιστήμονες μέτρησαν τα τελομερή στα κύτταρα αίματος εκατοντάδων καρδιολογικών ασθενών σε χρονικό διάστημα πέντε ετών και διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν τις μεγαλύτερες ποσότητες ωμέγα-3 λιπαρών οξέων στο αίμα τους, είχαν και τα πιο μακριά τελομερή, συνεπώς απολάμβαναν τα ευεργετικά αποτελέσματα, όσον αφορά στη βιολογική "ηλικία" των κυττάρων της καρδιάς τους.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ωμέγα-3 οξέα αντισταθμίζουν το οξειδωτικό στρες, τη χημική αντίδραση που φθείρει τα κύτταρα μικραίνοντας το μήκος των τελομερών των χρωμοσωμάτων. Εναλλακτικά, τα ωμέγα-3 μπορεί να αυξάνουν την παραγωγή της τελομεράσης, του ενζύμου που μακραίνει και επιδιορθώνει τα τελομερή.

Οι ερευνητές δεν χορήγησαν συμπληρώματα διατροφής με ωμέγα-3, συνεπώς δεν είναι σαφές πόση ποσότητα ιχθυελαίου είναι η συνιστώμενη. Επίσης, όπως είπαν, επειδή μελέτησαν μόνο ασθενείς με πρόβλημα στην καρδιά, δεν είναι βέβαιο σε ποιο βαθμό τα ωμέγα-3 οξέα ωφελούν τους υγιείς ανθρώπους. Εκτός από τα ψάρια, τα ωμέγα-3 περιέχονται επίσης στα καρύδια, το λιναρόσπορο, τα πράσινα λαχανικά με μεγάλα φύλλα κ.α.

Link: Για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία (με συνδρομή) στη διεύθυνση: http://jama.ama-assn.org/cgi/content/short/303/3/250?home

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος χρειάζεται... γυμναστική

ο διάβασμα λογοτεχνικών βιβλίων, τα σταυρόλεξα, η εκμάθηση ξένων γλωσσών, οι κοινωνικές δραστηριότητες, μπορούν να γυμνάσουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο και να βοηθήσουν στην αντικατάσταση των εγκεφαλικών κυττάρων που καταστρέφονται αλλά και στην αντιμετώπιση μελλοντικών νόσων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ (Alzheimer).

Τα παραπάνω τονίστηκαν σε ημερίδα, που πραγματοποιήθηκε χθες το βράδυ, στη Νομαρχία Γρεβενών, από τον ιατρό, διδάκτορα Ιατρικής Σχολής και υπεύθυνο του Εργαστηρίου Πειραματικής Φυσιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Βασίλειο Παπαλιάγκα.

Η ημερίδα διοργανώθηκε από τον Ιατρικό Σύλλογο και τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Γρεβενών, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος "Πρόσβαση του πληθυσμού του Νομού Γρεβενών σε υπηρεσίες δημόσια υγείας".

Σύμφωνα με τον κ. Παπαλιάγκα, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι το κέντρο του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος του ανθρώπου και αποτελεί ένα ιδιαίτερα πολύπλοκο όργανο. Αποτελείται από δισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα (ονομάζονται αλλιώς και νευρώνες), τα οποία συνδέονται μεταξύ τους με τρισεκατομμύρια συνάψεις. Η σύνδεση αυτή γίνεται μέσω ορισμένων ουσιών, οι οποίες ονομάζονται νευροδιαβιβαστές, εκκρίνονται από το νευρικό κύτταρο στο χώρο μεταξύ αυτού και του επομένου κυττάρου και καθορίζουν την μεταβίβαση του ερεθίσματος. Από επιστήμονες του Πανεπιστημίου του Σαν Ντιέγκο της Καλιφόρνια βρέθηκε ότι, η ποσότητα των πληροφοριών που δέχεται καθημερινά ο εγκέφαλος είναι 34 GB!

Έρευνες τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι, κατά τη διάρκεια της ζωής μας, ο εγκέφαλός μας αλλάζει διαρκώς. Αυτή η ικανότητα του εγκεφάλου για αλλαγή ονομάζεται πλαστικότητα- όπως για παρδειγμα, ένα αντικείμενο από πλαστελίνη, το οποίο μπορεί διαρκώς να αναδιαμορφώνεται.

Η επαναδιαμόρφωση αυτή αφορά κυρίως την τροποποίηση των συνάψεων μεταξύ των νευρώνων σε νέα κυκλώματα, η οποία μπορεί να είναι παροδική για λίγα λεπτά ή μπορεί να είναι και μόνιμη. Τα παλαιότερα χρόνια θεωρούνταν ότι μόνο ο εγκέφαλος των παιδιών είχε πλαστικότητα, αλλά τα τελευταία χρόνια βρέθηκε ότι και ο ενήλικος εγκέφαλος έχει πλαστικότητα

Μια από τις θεωρίες, η οποία συνδέεται στενά με την πλαστικότητα του εγκεφάλου, είναι αυτή των "νοητικών εφεδρειών" ή "νοητικού αποθέματος". Ο εγκέφαλός μας δηλαδή, διαθέτει ένα απόθεμα νευρικών κυττάρων, τα οποία μπορούν να αντικαταστήσουν άλλα νευρικά κύτταρα όταν καταστρέφονται και βοηθάει στην πρόληψη παθήσεων του εγκεφάλου, όπως είναι η Νόσος Αλτσχάιμερ. Το νοητικό απόθεμα καθορίζεται από γενετικούς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Πώς, όμως, δημιουργείται αυτό το νοητικό απόθεμα; Πώς μπορούμε να ασκήσουμε και να γυμνάσουμε τον εγκέφαλό μας, προκειμένου να τον προστατεύσουμε και να τον θωρακίσουμε απέναντι σε πιθανές μελλοντικές παθήσεις του;

Κατ' αρχήν, τα έτη εκπαίδευσης παίζουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία νοητικού αποθέματος και στη γυμναστική του εγκεφάλου. Έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη διάρκεια εκπαίδευσης θεωρείται προστατευτικός παράγοντας κατά της άνοιας. Η πανεπιστημιακή μόρφωση και η επιλογή στη συνέχεια μιας πνευματικά απαιτητικής εργασίας ελαττώνει τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου Αλτσχάιμερ.

Απλές καθημερινές δραστηριότητες που μπορούν να γυμνάσουν τον εγκέφαλο είναι:

-Η επίλυση σταυρολέξων (ειδικότερα SUDOKU, για το οποίο ο εγκέφαλος χρησιμοποιεί συνδυασμούς σκέψης ανώτερους και από τους πιο εξελιγμένους υπολογιστές!).

-Το διάβασμα λογοτεχνικών βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών,

-Παιχνίδια που απαιτούν πνευματική δραστηριότητα, όπως το σκάκι αλλά και η πρέφα και η μπιρίμπα.

-Το να μη χρησιμοποιεί κάποιος κομπιουτεράκι, αλλά να κάνει τις απλές αριθμητικές πράξεις με χαρτί και μολύβι.

-Τα ηλεκτρονικά παιχνίδια στον υπολογιστή, όπως παραδείγματος χάριν, το παιχνίδι «Brain Age» της εταιρείας «Νιντέντο» (Nintendo), το οποίο είναι μια συλλογή από μίνι-παζλ και υπόσχεται ότι θα γυμνάσει το μυαλό των παικτών με ολιγόλεπτη καθημερινή χρήση. Επίσης, σύμφωνα με ερευνητές του Ινστιτούτο Μνήμης και Γήρανσης του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, Λος 'Αντζελες (UCLA), η χρήση του διαδικτύου αυξάνει τη λειτουργία του εγκεφάλου και ενεργοποιεί κέντρα λήψης αποφάσεων και πολύπλοκης σκέψης

-Η αυξημένη κοινωνική ζωή και συμμετοχή σε πολλές κοινωνικές δραστηριότητες ελαττώνουν τον ρυθμό νοητικής έκπτωσης, ενώ αυξάνουν και την επιβίωση.

-Η εκμάθηση ξένης γλώσσας, μουσικών οργάνων, η δημιουργία έργων τέχνης, όπως π.χ. οι πίνακες και τα γλυπτά, η απομνημόνευση στίχων ποίησης ή τραγουδιών και η αποφυγή πολλών ωρών τηλεθέασης.

Επίσης, η φυσική άσκηση, εκτός από το σώμα γυμνάζει και τον εγκέφαλο. Από πρόσφατη έρευνα, έχει βρεθεί ότι ο όγκος του ιπποκάμπου (μιας περιοχής του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για τη μνήμη) είναι ανάλογος με τη φυσική άσκηση, έτσι όσο περισσότερο ασκούμαστε τόσο βελτιώνουμε όχι μόνο τη φυσική αλλά και τη νοητική μας κατάσταση.

H φυσική άσκηση έχει βρεθεί ότι αυξάνει και την ποσότητα της ντοπαμίνης, ενός σημαντικού νευροδιαβιβαστή για τη μεταφορά πληροφοριών μεταξύ των νευρικών κυττάρων.

Επίσης, η φυσική άσκηση βελτιώνει τη ροή του αίματος και την οξυγόνωση του εγκεφάλου. Έχει παρατηρηθεί ειδικότερα ότι η συστηματική, έστω και ήπια, άσκηση (απλό βάδισμα, γυμναστική, κολύμπι ή οποιοδήποτε άλλη μορφή άσκησης) για μισή ώρα, περίπου τρεις φορές την εβδομάδα, μειώνει έως και 40% τον κίνδυνο εμφάνισης νόσου του Αλτσχάιμερ.

Η καλή και ισορροπημένη διατροφή, ειδικότερα η Μεσογειακή Διατροφή, σχετίζεται, επίσης, με την ελαττωμένη εμφάνιση της νόσου Αλτσχάιμερ.

Τι μάθαμε για τη νοημοσύνη των ζώων και των φυτών

Για μια ακόμη χρονιά, δεν έλειψαν οι νέες επιστημονικές ανακαλύψεις σχετικά με τη νοημοσύνη των άλλων οργανισμών. Κάθε χρόνο που περνά, ο άνθρωπος χάνει σταδιακά το προνόμιο της αποκλειστικότητας, καθώς σταδιακά συνειδητοποιεί ότι πολλά ζώα, ακόμα και φυτά, έχουν ικανότητες που μοιάζουν με τις δικές του.

Ακολουθεί ένας ενδεικτικός κατάλογος, σύμφωνα με το BBC, με τις επιστημονικές έρευνες που έγιναν το 2009 και έφεραν στο φως νέα δεδομένα για την εξυπνάδα των άλλων πλασμάτων στη φύση:

1. Τα άλμπατρος είναι αρκετά έξυπνα, ώστε να δημιουργούν σχέσεις με τις δολοφόνους φάλαινες στον ανοικτό ωκεανό, όπως αποκάλυψαν για πρώτη φορά μικροσκοπικές βιντεοκάμερες προσδεμένες πάνω στα πουλιά. Η έρευνα βοηθά να εξηγηθεί πώς τα άλμπατρος καταφέρνουν να βρουν την τροφή τους στην αχανή θάλασσα.

2. Οι χιμπατζήδες φτιάχνουν στο μυαλό τους νοητικούς χάρτες, με τα δέντρα του δάσους που είναι φορτωμένα με φρούτα. Η μνήμη του θεωρούμενου ως κοντινότερου συγγενή του ανθρώπου είναι τόσο ακριβής σε σχέση με τον χώρο, ώστε μπορεί να εντοπίσει ένα ξεχωριστό δέντρο ανάμεσα σε χιλιάδες. Επιπλέον, οι χιμπατζήδες μπορούν να θυμηθούν πόσα φρούτα έχει κάθε δέντρο και έτσι αποφασίζουν να πάνε όσο μακριά χρειάζεται, προκειμένου να βρουν το δέντρο με τα περισσότερα φρούτα.

3. Τα χταπόδια αρπάζουν ανοικτές καρύδες με τα πλοκάμια τους και… τρέχουν μέχρι να βρουν το σημείο του βυθού που τους αρέσει για να χρησιμοποιήσουν την καρύδα ως σπίτι τους. Η πιο αστεία ανακάλυψη της χρονιάς, που έκανε τους επιστήμονες που τη βιντεοσκόπησαν, να σκάσουν στα γέλια, αποκάλυψε ότι τα χταπόδια είναι τα πρώτα μη σπονδυλωτά πλάσματα που μπορούν να χρησιμοποιήσουν ένα εργαλείο (καρύδα).

4. Τα πουλιά που είναι πιο έξυπνα, είναι επίσης πιο… σέξι. Οι επιστήμονες, κάνοντας πειράματα (με αρσενικά του είδους bowerbirds), ανακάλυψαν ότι τα πουλιά που είναι ικανότερα στην επίλυση πρακτικών προβλημάτων (προφανώς όχι μαθηματικών!), είναι παράλληλα πιο σεξουαλικά ελκυστικά στα μάτια των θηλυκών και έχουν έτσι περισσότερες συντρόφους σε σχέση με τα πιο… χαζά αρσενικά.

5. Οι αράχνες μπορούν να φτιάχνουν ομοιώματα του σώματός τους σε φυσικό μέγεθος για να ξεγελούν τους επιδρομείς από τους οποίους κινδυνεύουν. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, πρόκειται πιθανότατα για το πρώτο παράδειγμα ζώου που έχει βρεθεί να κατασκευάζει αντίγραφο του εαυτού του ως καμουφλάζ ή αντιπερισπασμό. Η ανακάλυψη ίσως ερμηνεύει γιατί οι αράχνες αρέσκονται να στολίζουν τους ιστούς τους με παράξενα σχήματα.

6. Οι μύθοι του Αισώπου για τα πονηρά κοράκια, που γράφηκαν πριν χιλιάδες χρόνια, φαίνεται πως έχουν βάση, αφού τα πουλιά αυτά βιντεοσκοπήθηκαν να χρησιμοποιούν εργαλεία για να πιάσουν την τροφή τους (ρίχνοντας πέτρες σε ένα δοχείο, ώστε να σηκωθεί η στάθμη του υγρού για να ξεδιψάσουν), κάτι που παραπέμπει σε κατανόηση των νόμων της φυσικής!

7. Οι αετοί είναι αρκετά έξυπνοι και ικανοί, ώστε να κυνηγούν ομαδικά και να σκοτώνουν ταράνδους μέσα από συνδυασμένες επιδρομές που δείχνουν αξιοπρόσεκτο βαθμό συνεργασίας μεταξύ τους, όπως αποκάλυψε μια θεαματική βιντεοσκόπηση χρυσαετών.

8. Οι χιμπατζήδες είναι βιολογικά προγραμματισμένοι για να απολαμβάνουν την ευχάριστη μουσική. Τα μωρά τους ενστικτωδώς προτιμούν την αρμονική από τη δυσαρμονική μουσική, κάτι που υποδηλώνει ότι η εκτίμηση της μουσικής δεν είναι αποκλειστικά ανθρώπινο χαρακτηριστικό, αλλά χάνεται στα απώτερα βάθη της εξέλιξης των ζώων.

9. Δεν χρησιμοποιούν μόνο οι άνθρωποι την αρωματοθεραπεία. Ορισμένα πουλιά (παπαδίτσες) μαζεύουν στις φωλιές και τις απολυμαίνουν με αρωματικά θεραπευτικά φυτά, που σκοτώνουν τα βακτήρια, όπως η μέντα και η λεβάντα. Με τον τρόπο αυτό, τα μικρά τους μεγαλώνουν σε ένα πιο αποστειρωμένο περιβάλλον, πράγμα που τους επιτρέπει να αναπτύσσονται πιο γρήγορα και να έχουν καλύτερες πιθανότητες επιβίωσης.

10. Δεν είναι μόνο τα ζώα που προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους με ευφυή τρόπο, αλλά και τα φυτά, όπως αποδείχτηκε το 2009, καθώς στα βροχοδάση του Ισημερινού βρέθηκε ένα φυτό που προσποιείται ότι είναι άρρωστο για να μην του επιτίθενται τα έντομα και τα παράσιτα, τα οποία αλλιώς θα έτρωγαν τα φύλλα του. Πρόκειται για το πρώτο παράδειγμα φυτού που έχει ποτέ βρεθεί να αναπτύσσει τέτοια πανούργα στρατηγική επιβίωσης.